CHỦ ĐỀ TRỌNG TÂM MÔN ĐỊA LÍ TRONG BÀI THI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CÔNG AN, QUÂN ĐỘI

Ngày đăng: 05/11/2026

 

A. CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10

🌍 Phần 1: Một số vấn đề chung

Môn Địa lí với định hướng nghề nghiệp: Giới thiệu khái quát về vai trò của môn học và các nhóm ngành nghề liên quan đến Địa lí.

Chương 1: Sử dụng bản đồ: Trọng tâm là các phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ như phương pháp kí hiệu, đường chuyển động, chấm điểm, khoanh vùng, bản đồ - biểu đồ. Kỹ năng đọc và sử dụng bản đồ, Atlat, GPS và bản đồ số cũng là nội dung quan trọng.

🌍 Phần 2: Địa lí tự nhiên

Chương 2: Trái Đất

- Trái Đất và thuyết kiến tạo mảng: Vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất; nguồn gốc hình thành; cấu trúc bên trong (vỏ, manti, nhân); nội dung cơ bản của thuyết kiến tạo mảng.

- Hệ quả chuyển động của Trái Đất: Đây là nội dung trọng tâm, thường xuyên xuất hiện trong các đề kiểm tra. Cần phân biệt rõ hệ quả của chuyển động tự quay (luân phiên ngày đêm, giờ, đường chuyển ngày quốc tế) và chuyển động quanh Mặt Trời (các mùa, ngày đêm dài ngắn theo mùa và vĩ độ).

Chương 3: Thạch quyển

- Thạch quyển, nội lực và ngoại lực: Khái niệm thạch quyển; tác động của nội lực (vận động kiến tạo, núi lửa, động đất) và ngoại lực (phong hóa, bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ) đến việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất.

Chương 4: Khí quyển

- Khí quyển và các yếu tố khí hậu: Cấu trúc khí quyển; các nhân tố ảnh hưởng đến nhiệt độ không khí; khí áp, gió và mưa.

Chương 5: Thủy quyển

- Thủy quyển và nước trên lục địa: Khái niệm thủy quyển; đặc điểm của nước trên lục địa (sông, hồ, nước ngầm, băng tuyết); các nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông.

- Nước biển và đại dương: Tính chất của nước biển (độ muối, nhiệt độ); sự vận động của nước biển (sóng, thủy triều, dòng biển).

Chương 6: Sinh quyển

- Đất và sinh quyển: Khái niệm, các nhân tố hình thành đất; đặc điểm phân bố của sinh vật và đất trên Trái Đất.

Chương 7: Một số quy luật của vỏ địa lí

- Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh: Mối quan hệ tác động qua lại giữa các thành phần tự nhiên trong vỏ địa lí.

- Quy luật địa đới và phi địa đới: Sự phân bố theo đới của các thành phần tự nhiên và các biểu hiện của tính phi địa đới (theo độ cao, theo kinh độ).

🌍 Phần 3: Địa lí kinh tế - xã hội

Chương 8: Địa lí dân cư

- Dân số và gia tăng dân số: Quy mô dân số thế giới; các khái niệm và nhân tố ảnh hưởng đến gia tăng tự nhiên và gia tăng cơ học; cơ cấu dân số (theo tuổi, giới, lao động…).

- Phân bố dân cư và đô thị hóa: Đặc điểm phân bố dân cư trên thế giới và các nhân tố ảnh hưởng; khái niệm, đặc điểm và ảnh hưởng của đô thị hóa.

Chương 9: Các nguồn lực và cơ cấu kinh tế

- Các nguồn lực phát triển kinh tế: Phân loại nguồn lực (tự nhiên, kinh tế - xã hội); vai trò của từng loại nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực con người và khoa học - công nghệ.

- Cơ cấu nền kinh tế: Các khái niệm và chỉ tiêu đánh giá sự phát triển kinh tế như GDP, GNI; cơ cấu ngành kinh tế (nông - lâm - thủy sản, công nghiệp - xây dựng, dịch vụ).

Chương 10: Địa lí ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển và phân bố; địa lí một số ngành cụ thể; tổ chức lãnh thổ nông nghiệp.

Chương 11: Địa lí ngành công nghiệp

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu và các nhân tố ảnh hưởng; địa lí một số ngành công nghiệp then chốt; tổ chức lãnh thổ công nghiệp (điểm, khu, trung tâm công nghiệp).

Chương 12: Địa lí ngành dịch vụ

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành dịch vụ. Các ngành dịch vụ trọng tâm bao gồm giao thông vận tải, bưu chính viễn thông, thương mại, tài chính – ngân hàng và du lịch.

Chương 13: Phát triển bền vững và tăng trưởng xanh

Mối quan hệ giữa môi trường và tài nguyên thiên nhiên; khái niệm, mục tiêu và các giải pháp hướng tới phát triển bền vững và tăng trưởng xanh.

 

B. CHƯƠNG TRÌNH LỚP 11

🌍 Phần 1: Một số vấn đề kinh tế - xã hội thế giới

- Sự tương phản về trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các nhóm nước: Phân biệt các nhóm nước phát triển và đang phát triển qua các tiêu chí như GNI/người, cơ cấu kinh tế, chỉ số phát triển con người (HDI).

- Toàn cầu hóa và khu vực hóa kinh tế: Các biểu hiện, hệ quả và tác động của hai xu hướng này đến nền kinh tế thế giới và các quốc gia.

- Một số vấn đề an ninh toàn cầu: Các thách thức như an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước và an ninh mạng.

🌍 Phần 2: Địa lí khu vực và quốc gia

Khu vực Mỹ La tinh:

- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ: Nằm ở phía Tây bán cầu, bao gồm Mê-hi-cô, các nước Trung Mỹ, vùng biển Ca-ri-bê và các nước Nam Mỹ. Vị trí nằm giữa hai đại dương tạo điều kiện thuận lợi cho giao lưu kinh tế, phát triển kinh tế biển và thương mại quốc tế.

- Điều kiện tự nhiên và tài nguyên: Giàu tài nguyên, nổi bật rừng A-ma-dôn, khoáng sản, đất và biển.

- Dân cư và xã hội: Dân cư đa dạng, đô thị hóa cao.

- Kinh tế: phát triển chưa đồng đều. Khu vực có thế mạnh nông nghiệp hàng hóa, khai khoáng, công nghiệp và dịch vụ. Nhiều nước còn phụ thuộc vào xuất khẩu nông sản và khoáng sản.

Liên minh châu Âu (EU):

- Quá trình hình thành và phát triển: Sự mở rộng về số lượng thành viên và phạm vi lãnh thổ.

- Thể chế và mục tiêu: Cấu trúc tổ chức qua các cơ quan ra quyết định chính và các mục tiêu liên kết kinh tế, chính trị.

- Vị thế kinh tế: EU là một trong những trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới, với các biểu hiện về quy mô GDP và vai trò trong thương mại toàn cầu, đầu tư nước ngoài, tài chính ngân hàng và một số lĩnh vực sản xuất.

- Hợp tác và liên kết: Thiết lập một EU tự do, an ninh và công lí; hình thành một liên minh kiến tế và tiền tệ với đồng tiền chung Ơ - rô; hợp tác chuyển đổi kĩ thuật số và phát triển bền vững.

Khu vực Đông Nam Á:

- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ: Đặc điểm cầu nối giữa hai đại dương và hai lục địa, cùng những thuận lợi, khó khăn cho phát triển kinh tế - xã hội.

- Điều kiện tự nhiên và tài nguyên: Sự khác biệt giữa Đông Nam Á lục địa và hải đảo; thế mạnh về khoáng sản, biển và rừng; các khó khăn từ thiên tai (bão, lũ, núi lửa).

- Dân cư và xã hội: Đặc điểm dân số, phân bố dân cư và ảnh hưởng đến phát triển kinh tế – xã hội.

- Kinh tế: Tình hình phát triển và phân bố các ngành nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ của khu vực.

- Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN): Mục tiêu, cơ chế hoạt động và vai trò của ASEAN trong việc thúc đẩy hợp tác khu vực.

Khu vực Tây Nam Á:

- Vị trí địa lí: Đặc điểm nằm ở ngã ba châu lục, có ảnh hưởng lớn đến kinh tế và chính trị.

- Điều kiện tự nhiên và tài nguyên: Đặc điểm khí hậu khô hạn, cảnh quan hoang mạc và tài nguyên dầu mỏ, khí tự nhiên là trọng tâm.

- Dân cư và xã hội: Đặc điểm dân cư, tôn giáo và những ảnh hưởng đến sự phát triển và ổn định của khu vực.

- Kinh tế: Nền kinh tế phụ thuộc lớn vào khai thác và xuất khẩu dầu mỏ; sự phát triển của các ngành kinh tế khác.

Một số quốc gia tiêu biểu:

Mỗi quốc gia tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, dân cư - xã hội, tình hình phát triển kinh tế chung và hiện trạng kinh tế của từng ngành (nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản; công nghiệp và xây dựng; dịch vụ):

- Hoa Kỳ

- Liên bang Nga

- Nhật Bản

- Trung Quốc

- Cộng hòa Nam Phi

 

C. CHƯƠNG TRÌNH LỚP 12

🌍 Chủ đề 1: Địa lí tự nhiên Việt Nam

- Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ: Phân tích ý nghĩa chiến lược của vị trí địa lí - chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội đối với sự phát triển và an ninh quốc phòng.

- Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa: Đặc điểm nổi bật nhất của tự nhiên Việt Nam, biểu hiện qua khí hậu, thủy văn, đất đai và sinh vật. Cần nắm rõ nguyên nhân và ảnh hưởng của tính chất này đến sản xuất và đời sống.

- Sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên: Sự phân hóa rõ rệt theo chiều bắc - nam, chiều đông - tây (giữa vùng núi và đồng bằng, ven biển) và theo độ cao địa hình.

- Vấn đề sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên: Các vấn đề về suy thoái tài nguyên (đất, rừng, nước, khoáng sản) và biện pháp bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai (bão, lũ, hạn hán).

🌍 Chủ đề 2: Địa lí dân cư

- Đặc điểm dân số và phân bố dân cư: Quy mô, cơ cấu (tuổi, giới, dân tộc), mật độ và sự phân bố không đều giữa các vùng.

- Lao động và việc làm: Đặc điểm nguồn lao động, chất lượng lao động và vấn đề giải quyết việc làm.

- Đô thị hóa: Đặc điểm, quá trình và ảnh hưởng của đô thị hóa đến kinh tế - xã hội và môi trường.

🌍 Chủ đề 3: Địa lí các ngành kinh tế

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Xu hướng chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

- Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản: Các vấn đề phát triển và phân bố của từng ngành; các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp (vùng chuyên canh, trang trại…).

- Công nghiệp: Cơ cấu ngành, các ngành công nghiệp trọng điểm và sự phân bố.

- Dịch vụ: Trọng tâm là các ngành giao thông vận tải, thương mại, du lịch và vai trò của chúng trong nền kinh tế.

🌍 Chủ đề 4: Địa lí các vùng kinh tế

- Trung du và miền núi phía Bắc

- Đồng bằng sông Hồng

- Bắc Trung Bộ

- Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

- Đông Nam Bộ

- Đồng bằng sông Cửu Long

🌍 Chủ đề 5: Địa lí kinh tế - an ninh quốc phòng Biển Đông và các đảo, quần đảo

- Vị trí, vai trò của Biển Đông: Tầm quan trọng về kinh tế (giao thông, tài nguyên) và an ninh - quốc phòng.

- Các vùng biển và đảo: Phân tích tiềm năng phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền.

 

 

0 Bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Để lại bình luận Trả lời
Tối thiểu 5 ký tự, tối đa 2000 ký tự.